Mazir
15 дек 19:35korilim:249 Adebiet

Пушкинді өлтіргеннен кейін Дантес қалай күн кешті?

Әйгілі орыс ақыны Александр Пушкинді жер жастандырған Дантес тамаша ғұмыр кешіп, Еуропадағы саяси аренада зор беделге ие болған-мыс. Ақын қанын мойынына жүктеген азамат 83 жыл өмір сүріпті.



Дантес 1833 жылы Эльзастан Ресейге қайта оралады. Өзінің артынан Франциядағы патшайым Мария Каролинаның баласы Генрихке тақты алып беру мақсатында жасаған «Бурбон-Сицилия» көтерілісіне қатысты деген мифті ерте келеді.

Расында, зерттеушілер Дантестің Бурбондар әулетіне беріле қызмет жасағанын жоққа шығармайды. Дегенмен, дантес жоғарыда аталған бас көтеруге қатыспаған деген тұжырым шындыққа жанасыңқырайды.

Ресейге оралу сапарында Дантес нидерландылық елші – барон Луи Геккернмен танысады. Сымбатты әрі жас француз лауазымды болса да, әлі күнге бала сүймеген елшінің іші-бауырын елжіретеді. Геккерн де өзінің жаңа танысына барынша қолдау көрсетіп, оны биікке көтеруге ұмтылыс жасаған.

Дантес жаңа танысы арқылы император Николай І мен патшайыммен таныстық жасайды. Француз, әсіресе, патшайымға қатты ұнаған. Ал патша фрнацузды Кавалергард полкіне корнеттер қатарына қосуға бұйрық беріп, ақшалай сый жасайды.

Ақырында Геккерн жас французды асырап алады. Дантес те оның тегін қабылдап, әкелі-балалы қатынасқа көшеді. Геккерн өзінің «баласына» барынша әкелк мейірім көрсетуге тырысып бақса да, жүрексіз француз оны тек өз пайдаларына ғана қолданып жүрді.

«Шақырылмаған қонақ»

Дантес Ресейге де кездейсоқ келмеген еді. Бұл жақта оның алыс туысы, графиня Вартенслебен тұратын. Ол кезінде Мусин-Пушкин аталатын графтардың біріне ұзатылған. Демек, Дантестің өзі Александр Сергеевичке бөтен адам болмай шығады.
Арада біршама уақыт өткенде Пушкин мен Дантестің туыстығы тағы да тереңдей түскен. Француз ақынның әйелі Натальяның сіңлісі Екатерина Гончарованы қалыңдық етеді.

«Қызғаныш, шіркін...»

Дантес пен Наталияның арасында ақынның қызғаныш сезіін оятарлықтай жағдай орын алды,алмады ма, ол жағы беймәлім. Бірақ ел арасында осы тақырып төңірегінде әлі күнге дейін сыңаржақ пікір қалыптасқан.

Көпшілік пікірінше, француз түрлі кештерде ақынның әйелі Наталья Николаевнаға ашықтан-ашық жақындығын білдіріп жүрген. Тарихшылардың басым бөлігі де осы пікірге арқа сүйейді. Анығында Дантес Натальяға еріксіз ғашық болып қалады. Содан кейін жымысқы ойлар санасын жаулап, сұлу келіншекті өзінің құшағына алуды ойластырады.

Пушкиннің және оның жақын достарының 1836 жылы белгісіз жолдаушыдан «Рогоносецтің дипломы» деген мәтіндегі хаттар алуы – оның жымысқы ойларының жемісі. Абыройын аяққа таптаған француздың дарақылығына төзбеген Пушкин оны дуэльге шақыруға мәжбүр еді.
Александр Сергеевич дуэльге шақыру туралы хабарлама жібергенде, оны «ұлының» атынан Геккерннің өзі қабылдады. Артынша екі апта мұрсат беруін сұрады. Ал осы екі апта уақыт ішінде Дантес Еуропадан бір-ақ шығып, Екатерина арқылы ақынның ашуын басуын өтінеді. Әйелінің сіңлісін бақытсыз еткісі келмей, амалы таусылған ақын ақыры дуэльді шегеруді ұйғарды. Дантес осы аралықта, нақтырақ айтсақ, 1837 жылдың 10-қаңарында Натальяның сіңлісімен үйлену тойларын жасады.

Хат арқылы шешілген тағдыр...

Екатерина Гончарова әпкесі секілді сұлулығымен ерекшеленбейтін. Осы себеп болды ма, әлде ғашықтық оты байыз тапқызбады ма, әйтеуір неке қию рәсімінен соң-ақ Дантес қайтадан Натальяны жағалай бастады.

Мұны байқаған Пушкиннің сабыр-төзімі осы тұста түгесілді. Қаңқу сөздерден, бейтаныс хаттардан мезі болған ақын Геккерннің өзіне хат жазып, хатында екі туысын да үйінен көргісі келмейтінін, ал Данестің мерезбен ауыратынын жайып салады.

Осы хаттан кейін ғана дуэльге екі тараптық келісім жасалады. 27-қаңтар күні Қара жағалауда атақты дуэль орын алады. Жекпе-жек кезінде Дантес те, пушкин де жарақат алады. Ішіне тиген оқ екі күннен кейін атақты ақынның жанын жалмады. Ал Дантестің қолынан алған жарақаты оп-оңай жазылып кеткен.

Напалеонның ІІІ сеніміне кірген Дантес үш бағытта түрлі саяси миссияларды мүлтіксіз орындады. Олар: ресейлік, австриялық және пруссиялық бағыт. Францияның Сульце қаласының мэрі деген атаққа дейін көтерілсе де, Дантес Ресей жайын ұмыта алмады. Әсіресе, әйелі Екатерина Гончарова өмірден өткен кезде, Гончаровтар отбасына қайта шүйлігіп, орынына әйел беруді талап етеді. Көздегені – Пушкиннің балаларының анасы Наталья. Бірақ оның талаптарына қатқыл жауап алды.

Денсаулығынан кінәрат болмаса да, байлығы ернеуінен асып төгіліп жатса да, Дантестің көңілін алаң қылған бір жай бар еді. Ол – француздың психикалық ауытқуларға шалдыққан қызының Пушкин өлеңдерін құлай сүюі.

Дуэль туралы оқып-білген қызы оны өле-өлгенше қаныпезер деп атап кеткен. Әке мен қыздың сүйегі қазіргі күні де қалалық мазаратта қатар жатыр.

Өлең құдіреті, сөз парасаты – ақынның жалқы қаруы...

Әділет Мәдениет
Басып шығару
Пікір қосу
ЕСІМІҢІЗ:
E-Mail:
Код:
Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив
Құпияны енгізіңіз:
Janalyqtar toptamasy
Тоқаев: Қазақстандықтар мен шетелдіктер жалақысы бірдей болу керек14:12Төтенше жағдайлар комитеті Алматыдағы жер сілкінісі қаупі туралы пікір білдірді11:46Жаңа жәрдемақыны кімдер алады?11:36Тоқаев Үкіметтің кеңейтілген отырысын ашты11:30Алматыдағы құрылыстардың сапасы тексерілді09:42Қытай тағы бір қаланы оқшауландырды17:46Нұрсұлтан Назарбаев Әсет Исекешевті қабылдады17:34Қазақстанда алғаш рет әскери аэродром ашылды17:23Нұр-Сұлтанда театр басшылары 400 миллион теңгені жымқырған (видео)17:11Көкшетаулық студент алтыншы қабаттың терезесінен секіріп кетті16:37Алматылықтар мен Қытай жастары жанжалдасып қалды16:21Қытайға мұнай экспорттау тоқтатылды16:06Тальгодағы оқиға: жәбірленуші 15 млн теңге талап етіп отыр15:49Дос Көшім: Парламентке «оппозициялық ой-пікір» айтатын 5-6 адам ештеңені де өзгертпейді15:43Біздікі расында «минимум» екен...13:25Қазақстан сыбайлас жемқорлық индексі бойынша 113 орында12:23БҰҰ-ның бас хатшысы: Төрт атты адам бейбітшілікке қауіп төндіреді11:41Қазақстанда онкологиялық науқастарды емдеудің жаңа әдісі енгізілуде11:16Нұр Сұлтандағы қатты жел кранды қозғалтты (видео)10:23Жоғалған мектеп оқушылары Алматыдағы жалдамалы пәтерден табылды09:49Путин: Қос президенттің бізге қажеті қанша?09:41Тұрсынбек Қабатов қазақстандықтарға үндеу тастады (видео)09:23Еңбек министрінің табысы қанша?09:03Қызылордалық әйел күйеуіне киллер жалдаған (видео)08:49Еліміздің кей жерлерінде тұман, көктайғақ күтіледі08:20Ақша айырбастаудың азабы17:29Есірткі заттарын тасымалдамақ болған Арал ауданының тұрғыны ұсталды13:08«Олимп» букмекерлік кеңсесінің лицензиясы тоқтатылды13:02Армян көліктерінен келген апат: айыппұл адам өмірінен қымбат па?12:47Елбасы Конституциялық Кеңестің отырысына қатысты12:40Әйгілі диктаторлардың әйелдері мен нақсүйерлері12:35Қазақстаннан қанша тұрғын қоныс аударды12:16Қасым-Жомарт Тоқаев Тимур Құлыбаевты қабылдады.11:53Қазақстанда алкогольді ішімдіктер қымбаттады11:52Қазақстандағы көп қабатты үйлердің тұрғындары лифт үшін ақы төлеуге міндеттеме алғысы келеді11:33